MARKS I ENGELS

Manifest Partii Komunistycznej

Mainfest został wydany w lutym 1848 r. w Londynie dla Związku Komunistów, organizacji niemieckich emigrantów-robotników mieszkających w różnych zachodnio-europejskich krajach. W przededniu europejskiej rewolucji zwanej Wiosny Ludów, Marks opisuje globalny i dynamiczny charakter kapitalistycznego systemu i nędzę, którą tworzy. Tłumaczy m.in., że kapitalizm może być zastąpiony autentycznie demokratycznym systemem jedynie przez nową klasę pracowników najemnych.


Płaca, cena i zysk

W tym tekście Marks m.in. obala mit, że wzrost płac doprowadza do inflacji, tłumaczy skąd się biorą zyski i usprawiedliwia walkę strajkową argumentami ekonomicznymi.


Wojna domowa we Francji

Marks o Komunie Paryskiej w 1871 r.: "tą znalezioną wreszcie formą polityczną, w której mogło się dokonać wyzwolenie ekonomiczne pracy."


Rozwój socjalizmu od utopii do nauki

Świetny wstęp Engelsa do marksistowskiego antykapitalizmu. Engels o kryzysie gospodarczym: "W każdym kryzysie społeczeństwo dusi się pod ciężarem swych własnych sił wytwórczych i produktów, których nie może zużytkować, i staje bezradnie wobec niedorzecznej sprzeczności polegającej na tym, że producenci nie mają co spożywać dlatego, że brak spożywców." Engels o możliwym społeczeństwie: "Możliwość zapewnienia przez produkcję społeczną wszystkim członkom społeczeństwa bytu nie tylko materialnie całkowicie wystarczającego i z każdym dniem dostatniejszego, ale gwarantującego im również pełnię swobodnego rozwoju i zastosowania ich zdolności fizycznych i duchowych - możliwość ta została obecnie osiągnięta po raz pierwszy i to istotnie osiągnięta."


Pochodzenie rodziny, własności prywatnej i państwa

...oraz pochodzenie duyskryminacji kobiet. Pojawienie się dyskryminacji kobiet według Engelsa było skutkiem dwóch wielkich powiązanych ze sobą zmian społecznych: przejścia od społeczeństwa koczowniczego do rolnictwa i od społeczeństwa bezklasowego do podzielonego na klasy. Dziś wiele antropologów przyznaje Engelsowi rację.

 

RÓŻA LUKSEMBURG

Strajk masowy

Pełny tytuł: Strajk masowy, partia i związki zawodowe. Róża Luksemburg była liderką niemieckiego i polskiego ruchu socjalistycznego. Urodziła się w Polsce, której większa część znajdowała się w granicach imperium rosyjskiego. Wróciła do Warszawy ogarniętej rewolucją 1905 roku. Doświadczenia skłoniły ją do napisania tej krótkiej książki. O strajku masowym: "Ta pierwsza bezpośrednia akcja (…), po raz pierwszy obudziła, jak uderzeniem prądu elektrycznego, poczucie klasowe i świadomość klasową  w wielomilionowych masach."

Reforma socjalna czy rewolucja

Luksemburg przeciwstawiła się innym, nierewolucyjnym „marksistom” (tacy jak Eduard Bernstein - głowny cel jej ataku w tej broszurze ) uważającym, że świat zmienia się stopniowo w dobrym kierunku. Dwie wojny światowe, wielki kryzys lat 30-ych, Hitler i Stalin z jednej strony, a rewolucje oddolne z drugiej (np. w Rosji 1917, Niemczech 1918-23 czy w Hiszpanii 1936-39) zadały kłam opiniom jej przeciwników.